Ο Γιάννης Ρίτσος στα εγχειρίδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

με αφορμή την πρόσφατη πολυ ενδιαφέρουσα εκδήλωση για το Γιαννη Ρίτσο, δημοσιεύουμε ένα εξαιρετικό κείμενο της Αιμιλίας Κάραλη από την ΟΥΤΟΠΙΑ

Αιμιλία Καραλή*

Ο Γιάννης Ρίτσος στα εγχειρίδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Οποιοδήποτε μάθημα διδάσκεται στην εκπαίδευση δεν μπορεί παρά να προ­σεγγιστεί στο πλαίσιο του αναλυτικού προγράμματος, της φιλοσοφίας και των στόχων του. Η εξέταση ενός επιμέρους μαθήματος μπορεί να συμ­βάλει σε μια ουσιαστική γνώση μόνο αν μέσα από αυτήν μπορούν να εξαχθούν ευ­ρύτερα συμπεράσματα για την ποιότητα και τον συνολικό προσανατολισμό του εκπαιδευτικού συστήματος. Γιατί ακόμη κι αν οι προθέσεις των συγγραφέων των σχολικών εγχειριδίων είναι οι καλύτερες και τα αποτελέσματα του εγχειρήματος τους αξιόλογα εντούτοις ο συνολικός προσανατολισμός του εκπαιδευτικού συ­στήματος μπορεί να τα ακυρώσει. Συμβαίνει όμως και το αντίστροφο: ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται τα σχολικά εγχειρίδια να αποκαλύπτει τελικά τους στόχους του συστήματος.

Ο ρόλος που διαδραματίζει η διδασκαλία της λογοτεχνίας μέσω των σχολικών εγχειριδίων στην εκπαίδευση έχει αναλυθεί σε πολλές μελέτες, έχει βιωθεί όμως από τους διδάσκοντες και τους μαθητές. Δεν θα αναφερθώ σε αυτές τις θεωρητικές επεξεργασίες, θα παραθέσω όμως επιγραμματικά ορισμένες συνιστώσες τους:

  • Η αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας του μαθήματος (σε θεωρητικά διακη­ρυγμένο, από τους κρατικούς εκπαιδευτικούς φορείς, επίπεδο: καλλιέργεια της αισθητικής αγωγής, του στοχασμού και της κριτικής ικανότητας, των συναι­σθημάτων και της πολύπλευρης προσωπικότητας, εμπλουτισμός των εκφρα­στικών μέσων και του τρόπου προσέγγισης της πραγματικότητας) κρίνεται αρ­χικά από το χρόνο που διατίθεται γι’ αυτήν στο αναλυτικό πρόγραμμα, άρα και από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που μπορεί να απελευθερώσει.
  • Συνέχεια